Üniversitemizde Aydın SAYILI’nın Doğumunun 100. Yılı Anısına Uluslararası XVI. Yüzyıl Osmanlı Uygarlığı’nda Bilim ve Felsefe Sempozyumu’nun açılışı 13 Kasım Çarşamba günü yapıldı.

Sempozyuma Cumhuriyet Başsavcısı Tarık GÜR, Rektörümüz Prof. Dr. Seyit AYDIN, Atatürk Kültür Merkezi Başkanı Prof. Dr. Turan KARATAŞ, Merkez Bankası Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Ali TUĞLU, Kastamonu Belediye Başkan Yardımcısı Mehmet Saim SAYAN, ilçe belediye başkanları, kamu kurum ve kuruluş amirleri, Üniversitemiz akademik ve idari personeli ile öğrencilerimiz katıldı.

Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Üniversitemiz Fen Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölüm Başkanı Prof. Dr. Yavuz UNAT: “Ord. Prof. Dr. Aydın SAYILI, bilim tarihinin Türkiye’deki ilk öğretmendir. Bilim tarihi alanda dünyada ilk doktora yapma şerefine nail olan SAYILI, dünyada İslam ve Türk dünyasının medeniyete, çağdaş uygarlığa, bilim ve felsefeye olan katkılarını ve bugün bilim dediğimiz bilgi birikiminin gelişim serüvenine İslam medeniyetinin de var olduğunu kanıtlarıyla göstermiştir.

Osmanlı bilim ve düşünce hayatına özel önem veren SAYILI sayesinde, Osmanlı Türklerinin bilime katkıları orijinal kaynaklardan gün ışığına çıkmış ve çıkmaya devam etmektedir.

Bu sempozyumda Osmanlı Türklerinin 16. Yüzyıldaki bilim ve felsefeye bakışını belirleyen dinamikleri, felsefi temellerini, bilimsel başarılarını ele alarak yoğun bir şekilde ele alacağız.” dedi.

Konuşmaların devamında Atatürk Kültür Merkezi Başkanı Prof. Dr. Turan KARATAŞ Aydın SAYILI'nın yaptığı en önemli katkılardan birinin 17 bin kitabının bulunduğu kütüphanesini kurumalarına bağışlamış olması olduğunu belirterek, "Sayılı, eğitimde Türkçe'nin yeterli ve yetkin öğretilmesini arzu etmiş ve her fırsatta bunu dile getirmiştir" diye konuştu.

Rektörümüz AYDIN milletlerin ilimle yükseleceğini, irfanla yüceleceğini vurguladığı konuşmasında: Ord. Prof. Dr. SAYILI’nın yapmış olduğu bilimsel çalışmalar hakkında bilgi verdi. Konuşmasının devamında Rektörümüz AYDIN: “Üniversitemiz böyle kıymetli bir değerin doğumunun 100. yılı dolayısıyla XVI. yüzyıl bilim tarihine ışık tutacak bir sempozyuma ev sahipliği yapacağı için duyduğum mutluluğu ifade etmek isterim.

XVI. yüzyıl, siyasi tarih bakımından olduğu gibi Türk bilim ve felsefe tarihi açısından da önemli bir dönemdir. Büyük bilginlerin ve düşünürlerin yetişmiş olduğu bu dönemde, Anadolu coğrafyası ve özellikle İstanbul ilim merkezi haline gelmiştir. Ortaçağ’da Batı karanlık bir dönem yaşarken Doğu ilim merkeziydi. Bunda Türklerin ilim dünyasına katkıları göz ardı edilemez. Osmanlı ilim mirasını ve ilim adamlarımızı tanımamız gerekmektedir. Bunu yaparken de bilim tarihimizi kendi bağlamı içinde değerlendirmeliyiz. Aksi takdirde Batı’yla yapılan karşılaştırmalar yüzeysel kalacaktır. Böyle bir bakış açısıyla yapılan çalışmalar sayesinde genç nesil geçmişinden cesaret alarak geleceğe güvenli adımlarla yürüyebilecektir.

Bu sempozyumun buna hizmet edeceğini düşünüyorum. Önümüzdeki üç günde sunulacak bildirilere bakıldığında başta Aydın SAYILI olmak üzere İbn-i Kemal, Kemalpaşazade, İbn-i Haldun, matematik, botanik, sosyoloji, yönetim felsefesi, tehafüt geleneği, hiyel geleneği, kadın şairler gibi konularda 23 bildirinin sunulacağı görülmektedir.

Üniversitemizin düzenlemiş olduğu bu bilim etkinliğinin milletimizin ilerlemesine bir adım dahi katkısı olursa kendimizi hedefimize ulaşmış sayarız.” dedi.

Üç gün sürecek olan sempozyumun ilk gününde iki oturum düzenlendi. İlk oturumda Hocamız Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı, Aydın SAYILI’nın Osmanlı Bilim Tarihi Araştırmalarına Katkıları, Aydın SAYILI’s Copernicus and his monumental work  (Ankara 1973) and the Polish Background, XVI. Yüzyıl Osmanlı Devleti’nde Yönetim Felsefesi ve Siyasetnameler, XVI. Asırda Osmanlı Kadın Şairleri ve Sosyolojinin Osmanlıya Girişi adlı bildiriler sunuldu.

Sempozyumun devamında 20 bildiri sunuldu. 15 Kasım 2013 Cuma günü yapılan Değerlendirme Oturumu ile sempozyum son buldu.

Sempozyumun Ardından

Sempozyum bitiminde verilen akşam yemeğinde sempozyumda bildiri sunan akademisyenler sempozyum ve Üniversitemiz hakkındaki görüşlerini dile getirdiler.

Hindistan’dan gelen Prof. Dr. S. M. Razaullah Ansari (Muslim University, Hindistan)

“Yapılan bu sempozyum çok iyi organize edilmiş. İslam Bilimi, matematik ve astronomi gibi birçok konuda bizlere ışık tuttu. Aynı zamanda Ord. Prof. Dr. Aydın SAYILI’ya değinilmesi bizlere çok faydalı oldu.

Üniversitenizden çok etkilendim. 2006 yılında kurulmuş bir üniversite olmasına rağmen çok düzenli ve çok güzel binalarınız var. Ayrıca kampüs alanının etrafı da çok güzel bir şekilde yeşillendirilmiş. İleriki yıllarda da üniversitenizin çok gelişeceğine inanıyorum. Bu sempozyumun bilim tarihi ile ilgili bölümlerin açılmasında motivasyon olacağını düşünüyorum. Kütüphanenizdeki Arapça kitap sayısından çok etkilendim.” dedi.

 Polonya University of Silesia’dan Prof. Dr. Gabriela BESLER

“Öncelikle bu sempozyumda Arap ve İslam geleneği ile ilgili çok güzel bilgiler aktarıldı. Ben bu etkinliğin parçası olduğum için çok mutluyum. Bu etkinlik bugünden sonra yapacağım çalışmalarımda bana yön verecek bilgiler sundu. Ben bu sempozyumdan sonra Müslüman astronomisinin Kopernik’e etkisi ile ilgili araştırmalarımı derinleştirmeyi düşündüm. Ayrıca öğrencilik yıllarımda üzerinde çalıştığım İbn-i Sina’nın eseriyle yaptığım çalışmaları devam ettireceğim.

Üniversitenin konumundan etkilendim. Dağlarla çevrili olan, doğası ile etkileyici bir şehre bu üniversitenin kurulması çok güzel. Öğrencilerinizin Polonya’daki öğrencilerden daha çok ilgili olması hoşuma gitti.” dedi.  

 İran Encyclopedia İslamica Foundation’dan bilim tarihçisi Pauyan REZVANİ

“Çeşitli ülkelerden gelip farklı konularda konuşulması çok güzeldi. Ama bence asıl önemli olan meslektaşlarla arkadaş olmak, ortak çalışma alanlarımızı keşfetmekti. Bu ilişkileri sağlamak bilim tarihi açısından en önemli şey. Çünkü bu alanı geliştirebilmek için birbirimizi tanımamız ve beraber çalışmamız gerektiğini düşünüyorum.” dedi.

 Institute of History of Science’den Seeyed Amir Sadat MOOSAVİ

“Yeni kurulan bir üniversitenin çok iyi organize edilmiş olan uluslararası sempozyum düzenlemesi çok güzel, bu sempozyum Üniversitenizi yurtdışında çok iyi tanıtacaktır.  Ben sempozyumda bildiri sunan bilim adamları için geldim ve onları dinlemek çok önemliydi.” dedi.

KKTC Yakın Doğu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Duran

“Çok harika bir sempozyumdu. Konular gayet güzel tasnif edilmiş ve katılanlar çok iyi seçilmiş bilim adamlarıydı.” dedi.

Ord. Prof. Dr. SAYILI’nın öğrencisi olan Ankara Üniversitesi Öğretim Elemanı Prof. Dr. Melek DOSAY GÖKDOĞAN

“Gençler, öğrenciler ve öğretim üyeleri bu ortam içinde birbirlerini tanıyarak görüş alışverişinde bulundular. Özellikle lisans öğrenceleri için motivasyon oldu. Onların akademik hayata girmelerinde bu sempozyum büyük etken oldu. Bizler için de meslektaşlarımızla bir araya gelme fırsatı bulduk ve bildirilerimizi dinledik. Kastamonu’da böyle bir entelektüel ve bilimsel ortamın oluşturulması bilim adına çok iyi oldu.” dedi.

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Atilla BİR

“Bu tür sempozyumlarda milletçe kompleksimizi yenmemiz gerekir. Bizim çok önemli bilim adamlarımız var ve bunları gün yüzüne çıkartarak gençlerimize anlatmamız lazım. Bunu yaptığımız zaman insanların gözünde bir şeyler parlıyor.” dedi.

Üniversitemiz Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yavuz UNAT

“2013 senesi bilim tarihinin kurucusu Ord. Prof. Dr. Aydın SAYILI’nın doğumunun 100. yılı aynı zamanda ölümünün 20. yılı olduğundan dolayı birçok organizasyon yapmak istiyordum. Sempozyumun konusu özel bir konuydu. Çünkü burada amacımız Aydın SAYILI hakkında konuşmak değil; SAYILI’nın açtığı yoldan giderek Osmanlıya ilişkin düşüncelerimizin ne kadar derinleştiği üzerine bir sempozyum yapmaktı. Konumuzu da 16. yüzyıl Osmanlı’da bilim ve felsefeye yoğunlaştırdık. Osmanlı’nın 16. yüzyıldaki bilim ve felsefe kültürü hakkındaki bilgilerimizi Aydın SAYILI’nın bilim tarihi çalışmalarına borçluyuz. Dolayısıyla hem sempozyumun adını Aydın SAYILI’ya armağan olarak geliştirdik hem de bu konuyu inceledik.

İran, Polonya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Hindistan gibi ülkelerden de sempozyum için müracaatlar oldu. Sempozyumun ilk gününde daha çok Aydın SAYILI konuşuldu. Daha sonraki iki günde de 16. yüzyılda Osmanlı’daki bilim ve felsefe üzerineydi.

Toplantının amacına ulaştığına inanıyorum. Bazı şeylerin ortaya çıktığını görüyoruz. Ortaya çıkan sonuçların katılımcılara sunulması çok önemliydi. Bunun devamı getirilmelidir, bu tür organizasyonları yinelemek gerekiyor. Bu tür sempozyumlar sayesinde öğrencilerimiz dünyaca ünlü bilim adamlarıyla tanışma fırsatı buluyorlar ve başka yüzlerden ders alma imkanı buluyorlar. Bu tür organizasyonlar yapılmadıkça üniversitelerin gelişmesi çok zordur. Kendi kabuğundan çıkmadan gelişmek mümkün değildir. Biz de varız demek için bunları yapmamız gerekir. Uluslararası sempozyumlar sayesinde yeni ortak çalışmalar yapmak için fikirler ortaya atılıyor.” dedi.  

Sempozyum video görüntüsü ve röportajlarına ulaşmak için tıklayınız.